Notitie over levensloopbestendig nieuw bouwen met domotica

20 Jan 2015

Nederland vergrijst in rap tempo. Dat heeft voor een groot deel te maken met het feit dat we in Nederland steeds ouder worden mede dankzij de uitstekende gezondheidzorg.

Er is bij senioren een grote behoefte om woningen aan te passen aan de uitdagingen waarmee ze op latere leeftijd te maken krijgen.

 

Uitdagingen waar men niet graag aan denkt; immers in gedachten blijven we altijd jong!

In bestaande bouw is het vaak lastig om aanpassingen te realiseren die in deze behoefte voorzien. Er is dus behoefte aan nieuwbouwwoningen die overkomen als gewone woningen, maar toch voorbereid zijn op de toekomst.

 

In deze notitie wordt ingegaan op de technische toepassingen die kunnen bijdragen aan de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van senioren. Daarbij wordt ook gekeken naar de technische voorzieningen die nog niet worden toegepast, maar wel moeten worden voorbereid. Ook hebben we gekeken naar de drie onderstaande thema’s;

  • Veiligheid

  • Comfort

  • Gezondheid
     

Het uitgangspunt van deze notitie is niet technologie, maar kwaliteit van leven. Uiteindelijk gaat het erom dat iedereen zo lang mogelijk zelfstandig van een gelukkig en waardig bestaan kan genieten. En dat het liefst in de eigen en vertrouwde woonomgeving met de mensen in de buurt die je dierbaar zijn.

 

Algemeen

Het realiseren van technische voorzieningen in een woning begint bij een goede digitale toegang in een woning. Veel systemen werken op basis van cloud servers en hebben daarmee behoefte aan een goede internetverbinding. Het is dus van belang dat er bij de bouw van een woning rekening gehouden wordt met breedband internet voorzieningen. Bij voorkeur een breedband verbinding middels UPC/Ziggo of Glasvezel. De woning moet vervolgens in basis worden voorzien van een goede infrastructuur. Voor de communicatie infrastructuur is het advies om op basis van IP te werken. Hierbij maken we onderscheid tussen een bekabelde IP infrastructuur en een draadloze IP infrastructuur (WiFi). De eerste moet aangelegd worden in de bouw, de tweede dient voorbereid te worden maar valt onder de verantwoordelijkheid van de toekomstige bewoner.

 

Voorzieningen in de meterkast

In de meterkast dient de breedband verbinding binnen te komen. De router die nodig is wordt in de regel geleverd door de gekozen internet provider. De meterkast dient voorzien te worden van:

  • Noodstroomvoorziening (internet, zorgtoepassingen).

  • Domotica Gateway met mini PoE switch (voor zorg en domotica toepassingen).

  • 868 mhz ontvanger (voor draadloze sensoren en actoren).

Met deze installatie kan in de toekomst zorgtechnologie worden toegepast en bij stroomuitval worden gevoed. De domotica gateway voorziet in de koppeling met allerlei domotica toepassingen en de geïntegreerde PoE switch voorziet in de distributie van voeding (zorg) en het IP netwerk.

 

De draadloze ontvanger zorgt ervoor dat er met draadloze zorg sensoren en actoren gecommuniceerd kan worden. Het voordeel aan deze ontvanger is dat deze ook in staat is met Zigbee actoren te communiceren. Hierdoor kan er ook een groot aantal aan draadloze domotica actoren direct worden toegepast.

 

Voorziening in de woonkamer en slaapkamer

Er zijn reeds veel domotica toepassingen beschikbaar op consumentenapparaten als tablets en smartphones. Er zijn echter ook diverse toepassingen die niet geschikt zijn om te laten functioneren op consumentenapparaten. Hierbij valt te denken aan beveiligingstoepassingen en specifieke zorgtoepassingen. Deze toepassingen hebben meer bedrijfszekere apparatuur nodig.

 

In zowel de woonkamer als de slaapkamer dient er een IP aansluiting (wall outlet) te worden gemaakt ter voorbereiding op een toe te passen aanraakscherm. Dit aanraakscherm is in staat om in geval van een zorgalarm via het internet een spreek/luister verbindingen op te zetten met een zorgverlener, maar kan ook gebruikt worden als code-bedienpaneel van het inbraakalarm systeem, als intercom huistelefoon, als domotica bedienpost en dergelijke.

Het voordeel aan dit aanraakscherm is dat dit apparaat voldoet aan de voor deze toepassingen gestelde normen, is aangesloten op de noodstroomvoorziening en niet gevoelig is voor gebruikersfouten (kan bijvoorbeeld niet per ongeluk uitgezet worden).

 

Comfort

Het toepassen van domotica is vaak een persoonlijke afweging die men maakt op basis van fysieke mogelijkheden en beschikbaar budget. Het is dus van belang dat er in de bouw van een woning met name rekening wordt gehouden met het toepassen van domotica.

 

Elektra en verlichting

Doordat de meterkast is voorzien van een Zigbee ontvanger kan er voor de elektra en de verlichting gewerkt worden met draadloze actoren en sensoren. De bewoner kan hier zelf in investeren indien er behoefte is om bijvoorbeeld centraal verlichting te schakelen of bepaalde stopcontacten te kunnen uitschakelen. Bouwkundig moet er rekening gehouden worden met voldoende inbouwdiepte met betrekking tot de wandcontactdozen. Het verdient de aanbeveling om in bepaalde ruimtes zoals de gang, de berging en het toilet standaard een verlichtingspunt met bewegingsdetectie toe te passen. Een gewone schakelaar (wandcontactdoos) en bijbehorende bekabeling kan daarmee komen te vervallen. De bouwkundige investering is hierdoor gelijk aan traditioneel.

 

Gordijnen, zonwering en rolluiken

Het automatiseren van gordijnen, zonwering en/of rolluiken is een vrije keuze die een toekomstige bewoner op basis van behoefte en budget moet kunnen maken. Het is van belang om hier bouwkundig rekening mee te houden. Voor ramen waar alleen gordijnen van toepassing zouden zijn volstaat een 230V aansluiting boven het kozijn. Voor ramen waar zowel gordijnen als zonwering en/of rolluiken van toepassing is moet er zowel aan de binnenzijde als aan de buitenzijde een 230V aansluiting komen. Aansturing geschiedt draadloos, er hoeft dus alleen rekening gehouden te worden met voldoende inbouwdiepte met betrekking tot de wandcontactdozen.

 

TV,  telefonie en internet

De verwachting is dat in de komende jaren alle providers overstappen naar IP televisie. UPC/Ziggo werkt echter nog steeds met coax kabel. Het verdient de aanbeveling om voor TV een wall oulet te voorzien van zowel een coax kabel als een cat 5e (minimaal) kabel. Hiermee kan zowel IP tv als Coax tv worden gerealiseerd. Het is de verwachting dat er in de toekomst geen analoge telefonie meer wordt toegepast. Veelal zullen bewoners alleen nog gebruik maken van hun smartphone (GSM). Het verdient de aanbeveling om op twee locaties een loze leiding aan te brengen voor eventuele telefonie. IP telefonie is toepasbaar middels het eventuele Wifi netwerk. Voor internet is het aan te bevelen gebruik te maken van Wifi. Dat geeft voldoende flexibiliteit, kost geen bekabeling en is altijd nodig voor tablets en smarphones. Er kan worden volstaan met een wifi router in de meterkast.

 

Veiligheid

Veiligheid in en rondom woningen wordt steeds belangrijker voor mensen omdat de algemene beleving is dat Nederland steeds onveiliger wordt. De cijfers wijzen anders uit, maar dat neemt niet weg dat er ruimschoots rekening gehouden moet worden met beveiligingstoepassingen in nieuwe woningen.

 

Toegang

Elektronische toegangscontrole wordt op woningen steeds vaker toegepast. Er zijn reeds diverse elektrische en motor gestuurde sluitmiddelen die voldoen aan de SKG normen in Nederland. Het toepassen van toegangscontrole is heel klant specifiek. In sommige gevallen kan worden volstaan met een elektronische cilinder. Voor mensen met een fysieke beperking is meer dan dat nodig vanwege een mogelijk verminderde handfunctie. Het is van belang om hier de nodige voorbereidingen voor te realiseren. Het is verstandig om een aantal loze leidingen aan te brengen zodat er voor iedere toepassing voldoende voorbereiding aanwezig is.

  • Van meterkast naar slotkast in de deur (voor elektronische/motorsloten).

  • Van meterkast naar wandcontactdoos buiten naast deur op klinkhoogte (voor kaartlezer).

  • Van meterkast naar wandcontactdoos binnen boven de deur (voor deurautomaat).

  • Van meterkast naar wandcontactdoos buiten naast de deur op 165 cm hoogte (voor intercompost).

  • Van meterkast naar wandcontactdoos binnen in de gang voor deur (voor elleboogschakelaar).

 

Inbraakbeveiliging

Inbraaksensoren zoals bewegingsmelders, glasbreukmelders en magneetcontacten zijn tegenwoordig grotendeels draadloos verkrijgbaar. Middels de speciale ontvanger in de meterkast kunnen diverse inbraaksensoren worden toegepast. Voor een gecertificeerd inbraakbeveiliging systeem is een inbraakcentrale nodig die kan worden geplaatst in de meterkast. Hiervoor dient een 230V aansluiting in de meterkast te zijn opgenomen.

In veel gevallen is inbraakdetectie alleen bedoeld om de bewoners te alarmeren. Dan kan worden volstaan met het aanraakscherm dat reeds is benoemd bij de algemene voorzieningen woonkamer/slaapkamer. Uitbreiding met een code bedienpaneel in de hal kan draadloos, hier hoeven dus geen voorzieningen voor te worden opgenomen.

 

Gezondheid

Naarmate mensen ouder worden gaat, of we het nou leuk vinden of niet, de gezondheid erop achteruit. Zo krijgt men vaak te maken met stramme en stijve spieren, broze botten en gewrichten, toenemende gevoeligheid voor bacteriën en infecties en dergelijke. Het bewaken van de gezondheid en tijdig ingrijpen bij problemen is dus uitermate belangrijk wanneer we kijken naar levensloopbestendig bouwen.

 

Alarmeren

De basis installatie in de woning maakt het reeds mogelijk om makkelijk allerlei zorgalarm gerelateerde sensoren te koppelen (via de 868 ontvanger). De domotica Gateway is in staat om via het internet alarmberichten te sturen naar mantelzorgers en thuiszorgorganisaties. Een alarm kan ontstaan doordat een bewoner bijvoorbeeld op de alarmknop van een draadloze hals zender heeft gedrukt of aan een alarm trekkoord in de badkamer heeft getrokken. Een bewoner kan zelf kiezen of en welk type alarmzender hij/zij wil gebruiken.

 

Monitoren

In sommige situaties kan er de behoefte ontstaan dat een bewoner iets meer toezicht nodig heeft dan alleen maar een alarmknop. Bijvoorbeeld wanneer iemand slecht ter been is zou je willen zien of iemand heeft bewogen in de woning. Zo niet dan zou het kunnen zijn dat iemand gevallen is of iets dergelijks. Sensoren ten behoeve van levensstijl monitoring zijn gemakkelijk te koppelen via de draadloze ontvanger. Er hoeven dus geen bouwkundige voorzieningen te worden opgenomen voor zorgsensoren.

 

Spreek/luister verbinding

Indien gewenst kan een bewoner er voor kiezen om één of meerdere aanraakschermen toe te passen voor het realiseren van een spreek/luister verbinding in geval van een alarm. In veel gevallen is het prettig dat er met een mantelzorger of zorgprofessional gecommuniceerd kan worden in alarm situaties.

 

Welzijn

Heel belangrijk voor gezondheid is welzijn. Veel ouderen in Nederland vereenzamen dat draagt bij aan een verslechterende gezondheid. De draadloze IP infrastructuur maakt het mogelijk dat bewoners gemakkelijk tablets en smartphones kunnen gebruiken. Er zijn verschillende toepassingen zoals beeldcommunicatie, foto’s en video’s delen en een gezamenlijke agenda op de markt die het vereenzamen van oudere tegen kunnen gaan. In die hoedanigheid is een snelle breedband internet verbinding van groot belang.

 

Please reload

Nieuws

23 Sep 2019

Please reload

Over ons

 

Cinnovate is een verzameling producten en diensten die op de markt worden gezet door DEA bv. DEA bv is een ontwikkelbureau van toegepaste elektronica en richt zich in het bijzonder op het ontwikkelen van technologie voor de zorgsector. 

 

Meer informatie over de manier waarop wij omgaan met uw gegevens kunt u terugvinden in de privacyverklaring van Cinnovate.

Contact

 

Wisselweg 33   | 1314 CB Almere

 

0031 36 53 43 888

 

info@cinnovate.nl